Iranian Review of Foreign Affairs

Iranian Review of Foreign Affairs

Iranian Elite's Perception of China: Challenges and Opportunities

Articles in Press

Document Type : Original Article

Author
Gholamali Chegnizadeh
Associate Professor of International Relations, International Relations Department, Faculty of Law and Political Science, Allameh Tabataba'i University, Tehran, Iran.
10.22034/irfa.2026.238527
Abstract
The present study was conducted with the aim of analyzing Iranian elites’ attitudes toward China’s role in Iran and the world, and of presenting policy recommendations based on field findings. The theoretical framework of the study is a combination of the constructivist approach, which emphasizes the social construction of political realities, and approaches that focus on the influence of public opinion and elites in the process of foreign policy formulation. Using a survey research method and a researcher-developed questionnaire, the attitudes of 250 Iranian academic, economic, and media elites were measured across four variables of performance, trust, importance, and opportunity, within three domains of economic, cultural–social, and political–security. The findings indicate a multidimensional attitude grounded in strategic realism. In the economic domain, elites acknowledge China’s privileged position as a key actor in the global economy and consider the expansion of trade relations an opportunity for Iran. At the same time, they emphasize the necessity of market diversification, avoiding exclusivity, differentiating China’s role in the energy sector, and technology transfer instead of mere dependence. The level of trust in this domain has been assessed as relatively low due to concerns about product quality and uncertainty regarding long-term commitments. In the cultural–social domain, elites largely view China as an opportunity for developing tourism, academic exchanges, and cultural interactions; however, they consider Iranian society’s knowledge of China’s cultural and social dimensions to be limited and emphasize the need to develop deep, bilateral interactions free from directive oversight. In the political–security domain, although China’s international role and its importance for Iran are acknowledged, the level of trust is low due to Beijing’s ambiguous and interest-driven behavioral record in international organizations and the Middle East region. Elites emphasize Iran’s regional strategic autonomy, leveraging China’s support in international institutions, and avoiding the foundation of foreign policy on the axis of China–U.S. competition. In conclusion, by placing the concept of “national interest” as the link between elites’ attitudes and policymakers, the paper highlights the necessity of formulating an active, smart, and national-interest-based strategy toward China. This strategy should, while benefiting from opportunities for cooperation, focus on preserving strategic autonomy, diversifying foreign relations, and increasing Iran’s bargaining power.
Keywords
Iranian elites
performance
trust
importance
opportunity
national interest

Article Title Persian

ادراک نخبگان ایرانی از چین: چالش‌ها و فرصت‌ها

Author Persian

غلام علی چگینی زاده
دانشیار گروه روابط بین‌الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
Abstract Persian

این پژوهش با هدف تحلیل نگرش نخبگان ایرانی نسبت به نقش چین در ایران و نظام بین‌الملل و ارائه توصیه‌های سیاستی مبتنی بر یافته‌های میدانی انجام شده است. چارچوب نظری مطالعه ترکیبی از رویکرد سازه‌انگارانه ـ که بر ساخته‌شدن اجتماعی واقعیت‌های سیاسی تأکید دارد ـ و رویکردهایی است که بر تأثیر افکار عمومی و نخبگان در فرآیند شکل‌گیری سیاست خارجی تمرکز می‌کنند. در این تحقیق با استفاده از روش پیمایشی و پرسش‌نامه محقق‌ساخته، نگرش ۲۵۰ نفر از نخبگان دانشگاهی، اقتصادی و رسانه‌ای ایران در چهار متغیر «عملکرد»، «اعتماد»، «اهمیت» و «فرصت» و در سه حوزه اقتصادی، فرهنگی–اجتماعی و سیاسی–امنیتی سنجیده شده است.
یافته‌ها نشان‌دهنده نگرشی چندبعدی مبتنی بر واقع‌گرایی راهبردی است. در حوزه اقتصادی، نخبگان ضمن پذیرش جایگاه ممتاز چین به‌عنوان یکی از بازیگران کلیدی اقتصاد جهانی، گسترش روابط تجاری با این کشور را فرصتی برای ایران تلقی می‌کنند. با این حال، بر ضرورت تنوع‌بخشی به بازارها، پرهیز از انحصارگرایی، تفکیک نقش چین در بخش انرژی، و انتقال فناوری به‌جای وابستگی صرف تأکید دارند. سطح اعتماد در این حوزه به‌دلیل نگرانی درباره کیفیت کالاها و عدم قطعیت نسبت به تعهدات بلندمدت، نسبتاً پایین ارزیابی شده است.
در حوزه فرهنگی–اجتماعی، نخبگان عمدتاً چین را فرصتی برای توسعه گردشگری، تبادلات دانشگاهی و تعاملات فرهنگی می‌دانند؛ اما سطح آگاهی جامعه ایرانی از ابعاد فرهنگی و اجتماعی چین را محدود ارزیابی کرده و بر ضرورت شکل‌گیری تعاملات عمیق، دوسویه و عاری از نگاه دستوری تأکید می‌کنند.
در حوزه سیاسی–امنیتی، اگرچه نقش بین‌المللی چین و اهمیت آن برای ایران مورد تأیید است، اما به‌دلیل سابقه رفتاری مبهم و مبتنی بر منافع پکن در سازمان‌های بین‌المللی و منطقه خاورمیانه، سطح اعتماد پایین ارزیابی می‌شود. نخبگان بر حفظ استقلال راهبردی منطقه‌ای ایران، بهره‌گیری هدفمند از حمایت چین در نهادهای بین‌المللی و پرهیز از بنا نهادن سیاست خارجی بر محور رقابت چین و ایالات متحده تأکید دارند.
در جمع‌بندی، مقاله با قرار دادن مفهوم «منافع ملی» به‌عنوان حلقه اتصال میان نگرش نخبگان و سیاست‌گذاران، بر ضرورت تدوین راهبردی فعال، هوشمند و مبتنی بر منافع ملی در قبال چین تأکید می‌کند؛ راهبردی که ضمن بهره‌گیری از فرصت‌های همکاری، بر حفظ استقلال راهبردی، تنوع‌بخشی به روابط خارجی و افزایش قدرت چانه‌زنی ایران متمرکز باشد.

Keywords Persian

نخبگان ایرانی
عملکرد
اعتماد
اهمیت
فرصت
منافع ملی
Iranian Review of Foreign Affairs

Articles in Press, Accepted Manuscript
Available Online from 06 January 2026