ایرفا irfa rahbord journal راهبرد علمی پژوهشی پژوهشکده تحقیقات راهبردی علوم سیاسی مقاله علمی مجمع تشخیص مصلحت نظام
Iranian Review of Foreign Affairs

Iranian Review of Foreign Affairs

راهبردهای هیدروپلتیک در ترکیه و پیامدهای آن بر ثبات و امنیت زیست‌محیطی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : Original Article

نویسندگان
1 استادیار و عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، دانشکده علوم اجتماعی ، دانشگاه رازی . کرمانشاه، ایران
2 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی سیاسی، دانشکده علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران
3 دانشجوی دکتری مطالعات خاورمیانه ،دانشگاه تهران،تهران
10.22034/irfa.2026.549987.1316
چکیده
رویه‌های مدیریت آب فرامرزی ترکیه - به‌ویژه رویکردهای هیدروپلیتیکی آن مانند ساخت سد، پروژه‌های انحراف آب و آبیاری کشاورزی در مقیاس بزرگ - پیامدهای قابل‌توجهی برای ثبات محیط‌زیستی و امنیت همسایه آن، ایران، دارد. این پژوهش تأثیرات مستقیم و غیرمستقیم محیط‌زیستی راهبردهای هیدروپلیتیکی ترکیه بر زیست‌بوم‌های ایران و همچنین دلالت‌های گسترده‌تر امنیتی آن را بررسی می‌کند. این مطالعه با پرسش پژوهشی زیر هدایت می‌شود: سیاست‌های مدیریت آب ترکیه تا چه حد بر امنیت محیط‌زیستی ایران تأثیر می‌گذارد و این اثرات چگونه ممکن است بر ثبات منطقه‌ای تأثیر بگذارد؟ فرضیه پژوهش بیان می‌کند که کنترل ترکیه بر منابع آب، دسترسی ایران به آب را کاهش داده، بر تالاب‌ها و اکوسیستم‌های آن تأثیر منفی گذاشته، منجر به از دست دادن تنوع زیستی و تخریب کیفیت آب، افزایش بیابان‌زایی و کاهش بهره‌وری کشاورزی شده است - که همه اینها به نوبه خود، بی‌ثباتی اجتماعی، اقتصادی و سیاسی ایران را تشدید می‌کند. این مطالعه کیفی از روش پژوهش توصیفی-تبیینی بهره می‌برد و با استفاده از منابع اینترنتی، مقالات و کتاب‌های مرتبط با موضوع پژوهش، ابعاد پنهان مسئله را آشکار می‌سازد. چارچوب تحلیل با دیدگاه‌های نظری امنیت محیط‌زیست و هیدروپلیتیک، به‌ویژه نظریه نهادی و نظریه امنیت محیط‌زیستی، شکل گرفته است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • تاریخ دریافت 04 دی 1404
  • تاریخ پذیرش 13 اردیبهشت 1405