دانشجوی دکتری مطالعات بریتانیا، دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22034/irfa.2026.569620.1318
چکیده
در عصر جدید روابط بینالملل، قدرت نرم بهعنوان مکملی راهبردی برای قدرت سخت، نقش فزایندهای در سیاست خارجی ایفا میکند. این پژوهش با تمرکز بر روابط جمهوری اسلامی ایران و بریتانیا، در پی آن است که ظرفیتها، ابزارها و چالشهای مرتبط با اعمال قدرت نرم دو کشور را در بستر تاریخی و معاصر بازشناسی کند. سؤال اصلی پژوهش بر آن است که: قدرت نرم چگونه و با چه مؤلفههایی بر شکلگیری یا تحول روابط سیاسی ایران و بریتانیا اثرگذار بوده است؟ فرضیه پژوهش بر این مبناست که در صورت بهرهگیری هدفمند و بومیگرایانه از قدرت نرم، جمهوری اسلامی ایران میتواند ضمن کاهش شکافهای تاریخی، زمینهای برای بازسازی تعاملات فرهنگی و دیپلماتیک فراهم آورد. روش پژوهش، کیفی و بر پایه تحلیل گفتمان انتقادی، همراه با تحلیل تطبیقی راهبردهای نرمافزاری دو کشور است. در چارچوب نظری از دیدگاههای جوزف نای درباره قدرت نرم استفاده شده و با گفتمان انقلاب اسلامی تطبیق یافته است. یافتهها در سه میدان کلیدی بررسی شدهاند: نخست، در مناقشه هستهای، که در آن رسانهها و دیپلماسی عمومی به ابزار تقابل روایتها تبدیل شدند؛ دوم، در بستر تحریمها، که نشان داد چگونه ابزارهای اقتصادی میتوانند به حوزه جنگ نرم وارد شوند؛ و سوم، در رقابت ژئوپلیتیکی منطقهای، که در آن قدرت نرم بریتانیا از طریق نهادهای فرهنگی و رسانهای و قدرت نرم ایران از طریق شبکههای فرهنگی ـ تمدنی بازتولید شده است. نتایج پژوهش حاکی از آن است که قدرت نرم، بهویژه در شرایط بیاعتمادی ساختاری، میتواند نقشی مؤثر در تلطیف فضا، اقناع افکار عمومی و تسهیل مسیرهای جدید دیپلماسی ایفا کند؛ مشروط بر آنکه با انسجام نهادی، راهبرد مشخص و مخاطبمحوری فرهنگی همراه باشد.
سمیعی,محمد و واعظ مهدوی,محمدهادی . (1404). بازتعریف قدرت نرم در روابط ایران و بریتانیا: تحلیلی گفتمانی از دیپلماسی فرهنگی، تقابل رسانهای و رقابت ژئوپلیتیکی. (e240329). Iranian Review of Foreign Affairs, 16(2), e240329 doi: 10.22034/irfa.2026.569620.1318
MLA
سمیعی,محمد , و واعظ مهدوی,محمدهادی . "بازتعریف قدرت نرم در روابط ایران و بریتانیا: تحلیلی گفتمانی از دیپلماسی فرهنگی، تقابل رسانهای و رقابت ژئوپلیتیکی" .e240329 , Iranian Review of Foreign Affairs, 16, 2, 1404, e240329. doi: 10.22034/irfa.2026.569620.1318
HARVARD
سمیعی محمد, واعظ مهدوی محمدهادی. (1404). 'بازتعریف قدرت نرم در روابط ایران و بریتانیا: تحلیلی گفتمانی از دیپلماسی فرهنگی، تقابل رسانهای و رقابت ژئوپلیتیکی', Iranian Review of Foreign Affairs, 16(2), e240329. doi: 10.22034/irfa.2026.569620.1318
CHICAGO
محمد سمیعی و محمدهادی واعظ مهدوی, "بازتعریف قدرت نرم در روابط ایران و بریتانیا: تحلیلی گفتمانی از دیپلماسی فرهنگی، تقابل رسانهای و رقابت ژئوپلیتیکی," Iranian Review of Foreign Affairs, 16 2 (1404): e240329, doi: 10.22034/irfa.2026.569620.1318
VANCOUVER
سمیعی محمد, واعظ مهدوی محمدهادی. بازتعریف قدرت نرم در روابط ایران و بریتانیا: تحلیلی گفتمانی از دیپلماسی فرهنگی، تقابل رسانهای و رقابت ژئوپلیتیکی. IRFA. 1404;16(2):e240329 (In English). doi: 10.22034/irfa.2026.569620.1318