ایرفا irfa rahbord journal راهبرد علمی پژوهشی پژوهشکده تحقیقات راهبردی علوم سیاسی مقاله علمی مجمع تشخیص مصلحت نظام
Iranian Review of Foreign Affairs

Iranian Review of Foreign Affairs

تأثیر تأثیر جنگ اوکراین بر نقش سازمان همکاری شانگهای در سیاست جهانی

نوع مقاله : Original Article

نویسندگان
1 گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.
2 دانشکده حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 گروه روابط بین‌الملل، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
10.22034/irfa.2025.553800.1306
چکیده
جنگ اوکراین را می‌توان رویدادی بزرگ و تحولی مهم در نظم بین‌الملل دانست که تا کنون پیامدهای گسترده‌ای در عرصه سیاست بین‌الملل داشته است. در میان این پیامدها، تأثیر آن بر نهادها و سازمان‌هایی مانند سازمان همکاری شانگهای (SCO) قابل توجه است. با توجه به حضور بازیگران قدرتمندی همچون چین، هند و روسیه، سازمان همکاری شانگهای یکی از تأثیرگذارترین سازمان‌ها در سیاست بین‌الملل به شمار می‌رود. با در نظر گرفتن آسیب‌پذیری این سازمان در برابر دگرگونی‌های نظام بین‌الملل، از جمله جنگ اوکراین، لازم به ذکر است که نشست تیانجین سازمان همکاری شانگهای در سال ۲۰۲۵، نمادی از قدرت شانگهای بود.
این پژوهش با استفاده از روش تبیینی-تحلیلی و چارچوب نظری نهادگرایی نئولیبرال در پی پاسخ به این پرسش است که: جنگ اوکراین چه تأثیری بر نقش سازمان همکاری شانگهای در سیاست جهانی داشته است؟
فرضیه تحقیق بیان می‌کند که جنگ اوکراین روابط میان کشورهای عضو این سازمان را تقویت کرده و در نتیجه، جایگاه و نفوذ سازمان همکاری شانگهای را افزایش داده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که بحران اوکراین نه تنها ظرفیت این سازمان را برای ایفای نقشی فعال‌تر در مدیریت بحران‌های منطقه‌ای و جهانی افزایش داده، بلکه کارکردهای اقتصادی، امنیتی و سیاسی آن را نیز گسترش داده است و موجب شکل‌گیری و تقویت یک بلوک مستقل اقتصادی-امنیتی شده است. با این حال، تداوم این روند مستلزم مدیریت شکاف‌های سیاسی داخلی، تقویت انسجام نهادی، توسعه همکاری‌های فناورانه و افزایش مشروعیت بین‌المللی است؛ عواملی که میزان تأثیرگذاری آینده این سازمان بر ساختار قدرت جهانی را تعیین خواهند کرد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • تاریخ دریافت 25 مهر 1404
  • تاریخ بازنگری 20 آبان 1404
  • تاریخ پذیرش 26 آبان 1404