ایرفا irfa rahbord journal راهبرد علمی پژوهشی پژوهشکده تحقیقات راهبردی علوم سیاسی مقاله علمی مجمع تشخیص مصلحت نظام
Iranian Review of Foreign Affairs

Iranian Review of Foreign Affairs

از نقض تا پاسخگویی: عملیات پیجر اسرائیل از منظر حقوق بین الملل و گزینه‌های دیپلماتیک ایران

نوع مقاله : Original Article

نویسنده
10.22034/irfa.2025.534029.1292
چکیده
عملیات نظامی اسرائیل در سالهای 2023 به بعد و با ادعاهای مختلف، فهرستی از مصادیق نقض قواعد و تعهدات بین‌المللی را به‌همراه داشته است؛ فهرستی که شامل قحطی‌سازی عمدی، کشتار جمعی، استفاده از تسلیحات ممنوعه و نظایر آنهاست. یکی از اقدامات نظامی رژیم صهیونیستی در این سالها، انجام عملیات انفجار پیجرها در لبنان و سوریه با قریب به 40 شهید و سه‌هزار مجروح و معلول می‌باشد. این مقاله به دنبال پاسخ به این سؤال است که این عملیات از منظر حقوق بین‌الملل، کدامین تعهدات حقوقی بین‌المللی را نقض کرده است؟ و باید با چه کنشگری حقوقی-بین‌المللی از سوی ایران روبرو شود؟ از این‌رو مقاله با روشی تحلیلی و توصیفی به بررسی حقوقی این عملیات می‌پردازد. براساس یافته‌های این نوشتار، انفجار پیجرها از چهار منظر حقوق بشر و حقوق بشردوستانه، معاهده مؤسس دیوان بین‌الملل کیفری و معاهدات خاص دیگر قابل‌ارزیابی می‌باشد. براین اساس، عملیات پیجرها در دسته‌های یادشده، منجر به نقض تعهدات بین‌المللی شده است به دلیل ارتکاب «نقض حق حیات و وقوع قتل فراقضایی»، «نقض حق سلامت و زیست توأم با کرامت»، نقض تعهدات مربوط به منع «ایراد آسیب غیرضرور» و «حمله کور»، نقض منع «حمله مستقیم به غیرنظامیان» و ایراد «آسیب تصادفی»، نقض منع استفاده از «تله‌انفجاری» و «اصل تفکیک». براساس یافته‌های این مقاله، با توجه به تکرار تهدیدات مشابه علیه ایران و متحدانش و آسیب‌زننده بودن این منافع، ایران می‌تواند با استفاده از سازوکارهای حقوقی، از تکرار اقدامات ناقض حقوق بین‌الملل جلوگیری کند و یا اینکه هزینه آن را برای مرتکبان افزایش دهد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • تاریخ دریافت 22 تیر 1404
  • تاریخ پذیرش 18 آبان 1404