ایرفا irfa rahbord journal راهبرد علمی پژوهشی پژوهشکده تحقیقات راهبردی علوم سیاسی مقاله علمی مجمع تشخیص مصلحت نظام
Iranian Review of Foreign Affairs

Iranian Review of Foreign Affairs

تحلیل و ارزیابی سیاست نگاه به شرق رئیسی

نوع مقاله : Original Article

نویسنده
دانشیار گروه روابط بین الملل،واحداهواز،دانشگاه آزاد اسلامی،اهواز، ایران
10.22034/irfa.2025.476204.1252
چکیده
هدف این پژوهش بررسی محورهای راهبرد سیاست خارجی ایران در قبال کشورهای شرقی در دوره ریاست جمهوری ابراهیم رئیسی است. این مطالعه به بررسی انگیزه‌های این تغییر، پیامدهای آن بر روابط بین‌الملل ایران و اثربخشی این سیاست در دستیابی به اهداف مورد نظر می‌پردازد. هدف این مقاله کالبدشکافی مبانی مفهومی و محتوای نظری سیاست «نگاه به شرق» رئیسی و قرار دادن آن در بسترهای نظری و سیاسی گسترده‌تر در روابط بین‌الملل است. سئوال پژوهشی: نیروهای محرکه افزایش تعامل ایران با کشورهای شرقی در دوره ریاست جمهوری رئیسی چیست و این محور چقدر در ارتقای جایگاه ژئوپلیتیکی و ثبات اقتصادی ایران موثر بوده است؟ فرضیه این مقاله که سعی بر آن است به صورت تحلیلی و توصیفی اثبات شود، حرکت به سمت کشورهای شرق به ویژه چین و روسیه در دولت رئیسی است که با ترکیبی از ضرورت های اقتصادی، تغییر ژئوپلیتیک و تمایل به دور زدن تحریم های غرب صورت می گیرد. . یافته‌ها: این تحقیق نشان می‌دهد که سیاست رئیسی منجر به همکاری‌های اقتصادی و نظامی عمیق‌تر با قدرت‌های شرقی شده است. با این حال، در حالی که این تحرکات تا حدی تسکین اقتصادی ایجاد کرده و نفوذ منطقه‌ای ایران را تقویت کرده است، اما مسائلی مانند اتکای بیش از حد به متحدان شرقی و تنش‌های ژئوپلیتیک بالقوه با کشورهای غربی را نیز به همراه دارد. جهت گیری دولت به سمت شرق و ایجاد روابط گسترده با چین و روسیه در زمینه های نظامی، اقتصادی و امنیتی است. هدف دولت ایران از تشکیل ائتلاف جهانی علیه آمریکا با روسیه و چین و سایر کشورهای مخالف نظم جهانی غرب است.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


Amir Abdullahian, H. (2021). Smart and balanced foreign policy; A window to the future world. https://dolat.ir/detail/396326 (In Persian)
Amir Abdullahian, H. (2021, March 6). I am determined to pursue a balanced foreign policy. Duniya Eghtesad newspaper. (In Persian)
Askari, A. H. (2020). Towards the East: Iran’s foreign policy in the Ahmadinejad era based on James Rosenau’s continuity theory. International Relations and Diplomacy, 8(6), 240-250. https://doi.org/10.17265/2328-2134/2020.06.002
Azizi, H. (2023). Iran’s “Look East” strategy: Continuity and change under Raisi. https://mecouncil.org/publication/irans-look-east-strategy-continuity-and-change-under-raisi. Accessed April 8, 2024.
Bagheri, A. (2023). Iran’s foreign policy outlook in light of the new world order. https://www.ipis.ir/en/subjectview/720552/ iran%E2%80%99s-foreign-policy-outlook-in-light-of-new-world-order. Accessed January 14, 2024.
Dareini, A. A. (2021). Iran’s foreign policy under Raisi. https://studies.aljazeera.net/en/analyses/iran%E2%80%99s-foreign-policy-under-raisi. Accessed June 19, 2024.
Forough, M. (2021). Raisi’s foreign policy: Pragmatic revolutionism and the Iranian pivot to Asia. https://www.giga-hamburg.de/en/publications/giga-focus/raisi-s-foreign-policy-pragmatic-revolutionism-iranian-pivot-asia. Accessed June 19, 2024.
Fukuyama, F. (1992). The end of history and the last man. The Free Press.
Garduno Garcia, M. (2022). Iran’s influence on countries in the MENA region. https://www.iemed.org/publication/irans-influence-on-countries-in-the-mena-region/. Accessed April 8, 2024.
Gill, S. (1989). Global political economy: Perspectives, problems, and policies. Harvester.
Heirannia, J. (2022). How Iran’s interpretation of the world order affects its foreign policy. https://www.atlanticcouncil.org/ blogs/iransource/how-irans-interpretation-of-the-world-order-affects-its-foreign-policy/. Accessed June 19, 2024.
Kamrava, K. (2021). Back to the future in Iran: Political and policy implications of the 2021 presidential elections. https://www.dohainstitute.org/en/Lists/ACRPS-PDFDocumentLibrary/Political-and-Policy-Implications-of-the-2021-Presidential-Elections.pdf. Accessed June 19, 2024.
Sanaei, M., & Karami, J. (2022). Iran’s Eastern policy: Potential and challenges. https://www.iras.ir/en/irans-eastern-policy-potential-and-challenges/. Accessed April 8, 2024.
Strategic Council of Foreign Relations of the Islamic Republic of Iran. (2023). Challenges, key priorities of Iran’s foreign policy in 2023-2024. https://www.scfr.ir/en/politics/150962/challenges-key-priorities-of-irans-foreign-policy-in-2023-2024/. Accessed April 8, 2024.
The Iran Primer. (2023). Iran: U.S. and Israeli threats & options. https://iranprimer.usip.org/blog/2023/jan/26/iran-us-and-israeli-threats-options. Accessed April 8, 2024.
Therme, C. (2022). The Russian-Iran partnership in a multipolar world. https://www.ifri.org/sites/default/files/atoms/files/ therme_russian_iran_partnership_2022.pdf. Accessed June 19, 2024.
Waltz, K. (1979). Theory of international politics. McGraw-Hill.
Wendt, A. (1999). Social theory of international politics. Cambridge University Press.
Zaccara, L. (2021). Iran’s presidential election 2021: What to expect from Ebrahim Raisi’s first term. https://www.realinstitutoelcano.org/en/analyses/irans-presidential-election-2021-what-to-expect-from-ebrahim-raisis-first-term/. Accessed April 24, 2024.
دوره 15، شماره 1 - شماره پیاپی 39
اردیبهشت 1403
صفحه 167-188

  • تاریخ دریافت 10 خرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 20 مرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 25 شهریور 1403