در چشم‌انداز پیچیده ژئوپلیتیک افغانستان، دستیابی به امنیت پایدار همچنان چالشی در حال تکامل محسوب می‌شود که مملو از پیچیدگی‌های درهم‌تنیده و گذارهای سرنوشت‌ساز است. این مطالعه با به‌کارگیری تکنیک‌های فرایند تحلیل سلسله‌مراتبی فازی (FAHP)، مؤلفه‌های متعدد شکل‌دهنده الگوواره امنیتی افغانستان را به‌طور نظام‌مند بررسی می‌کند. یافته‌ها حاکی از برتری عوامل سیاسی و اجتماعی این عرصه چندبعدی است. به‌لحاظ سیاسی، تقویت همکاری‌های منطقه‌ای، سیاست‌های روابط بین‌الملل راهبردی و تحکیم اراده سیاسی حاکمان به عنوان محورهای کلیدی مطرح است. از نگاه اقتصادی، اولویت با طرح‌های فقرزدایی و تحریک انگیزه‌های توسعه‌ای شدید تحت عنوان «جهاد اقتصادی» است. از دیدگاه اجتماعی، تقویت همبستگی داخلی در امتداد خطوط قومی و مذهبی و تشویق مشارکت عمومی در تأمین امنیت ضروری تلقی می‌شود. از منظر فرهنگی نیز، ارتقای استانداردهای آموزشی و تقویت اعتماد شهروندان به حکومت حائز اهمیت تلقی می‌شود. تسلط مجدد طالبان و ضرورت بازنگری در پارادایم‌های سنتی امنیتی، نقش راهبردی ایران را در گفت‌وگوهای دیپلماتیک و کمک‌های بشردوستانه برای تعدیل سیاست‌های طالبان و تأمین ثبات افغانستان پررنگ می‌کند. این مطالعه با تجزیه‌وتحلیل برهم‌کنش‌های پیچیده عوامل سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، بینش‌های کاربردی ارزشمندی برای سیاست‌گذاران فراهم می‌آورد تا بتوانند نیازهای پیچیده صلح‌سازی افغانستان را از طریق یک چارچوب جامع مبتنی بر ثبات سیاسی، رفع فقر اقتصادی، انسجام اجتماعی و همکاری منطقه‌ای، راهبری کنند. پژوهش حاضر همچنین راهنمایی راهبردی برای ذی‌نفعانی که در تحقق امنیت پایدار مبتنی بر حقوق بشر و حکمرانی فراگیر در افغانستان سرمایه‌گذاری کرده‌اند، فراهم می‌آورد.