ایرفا irfa rahbord journal راهبرد علمی پژوهشی پژوهشکده تحقیقات راهبردی علوم سیاسی مقاله علمی مجمع تشخیص مصلحت نظام
Iranian Review of Foreign Affairs

Iranian Review of Foreign Affairs

تحلیل تماتیک سناریوهای محتمل در روابط ایران و امریکا در دوره دوم ترامپ از منظر نخبگان دانشگاهی ایران

نوع مقاله : Original Article

نویسندگان
1 استادیار علوم سیاسی دانشگاه بجنورد، خراسان شمالی، ایران
2 دانشیار، گروه روانشناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
10.22034/irfa.2026.572934.1320
چکیده
تشدید تنش بین ایران و امریکا به خاطر این است که ایران اصرار دارد، غنی‌سازی را در خاک خود ادامه دهد و نظارت سفت‌وسخت آژانس را نیز بپذیرد. دولت ترامپ نیز به دنبال توافق بلندمدت با ایران است. هدف پژوهش حاضر بررسی سناریوهای محتمل در روابط ایران و امریکا بر اساس دیدگاه نخبگان دانشگاه‌های ایران است. با توجه به ماهیت اکتشافی پژوهش حاضر، رویکرد کیفی و روش تحلیل تماتیک اختیار شده است.میدان مطالعه نخبگان دانشگاه‌های ایران است که طی آن با 25 نفر از آن‌ها مصاحبه نیمه ساختاریافته به عمل آمد. برمبنای یافته‌های این پژوهش چهار سناریو مشخص شد: 1-سناریو تشدید تنش8 نفر از 25 نفر یعنی 32% مصاحبه شوندگان با احتمال نسبی تحقق 70 تا 80 درصد آن را سناریو ارجح دانستند؛ 2- سناریو نه جنگ و نه صلح 7 نفر از 25 نفر یعنی 28% مصاحبه شوندگان با احتمال نسبی تحقق 70 تا 80 درصد آن را سناریو ارجح دانستند،؛3-سناریو توافق محدود، 6نفر از 25 نفر یعنی 24% مصاحبه شوندگان با احتمال نسبی تحقق 70 تا 80 درصد آن را سناریو ارجح دانستند و 4-سناریو صلح و رفع همه تحریم‌ها 4 نفر از 25 نفر یعنی 16% مصاحبه شوندگان با احتمال نسبی تحقق 70 تا 80 درصد آن را سناریو ارجح دانستند. توافق محدود در مورد مسئله هسته‌ای(سناریو سوم) همواره مدنظر ایران بوده است. در شرایط فعلی سناریو سوم برای دو طرف کم‌هزینه است و می‌تواند اهداف امریکا را نیز بدون توسل به‌زور تأمین نماید؛ اما مشکل اصلی در حال حاضر این است که امریکا تمایل ندارند ایران ظرفیت هسته‌ای داشته باشد ؛چون نگران است در آینده به‌سوی بازدارندگی هسته‌ای پیش برود و موازنه قدرت را در منطقه به نفع خود تغییر دهد. بعد از جنگ 12 روزه، امریکا به دنبال تعیین تکلیف مسئله غنی‌سازی در ایران است و تا این مسئله بین ایران و امریکا حل‌وفصل نشود، احتمال تشدید تنش، یعنی سناریو اول خیلی زیاد ارزیابی می شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

  • تاریخ دریافت 10 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری 04 اسفند 1404
  • تاریخ پذیرش 19 خرداد 1405