ایرفا irfa rahbord journal راهبرد علمی پژوهشی پژوهشکده تحقیقات راهبردی علوم سیاسی مقاله علمی مجمع تشخیص مصلحت نظام
Iranian Review of Foreign Affairs

Iranian Review of Foreign Affairs

از چندجانبه‌گراییِ گزینشی تا انسداد نهادی: تأثیر ایالات متحده آمریکا بر کارآمدیِ سازمان ملل متحد در قبال جنگ غزه (۲۰۲۳–۲۰۲۴)

نوع مقاله : Original Article

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری روابط بین‌الملل، پردیس بین‌المللی کیش، دانشگاه تهران، ایران
2 استادیار مطالعات منطقه‌ای، دانشگاه تهران، تهران، ایران
10.22034/irfa.2025.564438.1312
چکیده
چکیده
این مقاله بررسی می‌کند که چگونه چندجانبه‌گراییِ گزینشیِ ایالات متحده به انسداد نهادیِ سازمان ملل متحد در مواجهه با جنگ ۲۰۲۳–۲۰۲۴ رژیم صهیونیستی علیه غزه انجامید. چندجانبه‌گراییِ گزینشی به رویکردی اشاره دارد که در آن واشنگتن بنا بر میزان هم‌سوییِ پیامدهای نهادی با منافع راهبردی خود، از سازوکارهای چندجانبه استفاده کرده یا آن‌ها را نادیده می‌گیرد. این الگو اساساً با واقع‌گراییِ ساختاری و نگاه ابزارانگارانه به نهادهای بین‌المللی هم‌خوان است (والتز، ۱۹۷۹؛ مرشایمر، ۲۰۰۱)، حال آنکه نهادگراییِ لیبرال و سازه‌انگاری بر ضرورت تداوم همکاری چندجانبه و پایبندی قدرت‌های بزرگ به هنجارهای بین‌المللی تأکید دارند (کیوهوآن، ۱۹۸۴؛ فینمور، ۱۹۹۶).

مطالعه‌ی موردیِ جنگ غزه نشان می‌دهد که حمایت بی‌قید و شرط آمریکا از رژیم اسرائیل کارکرد شورای امنیت را مختل کرده و این کشور با توسل مکرر به وتو، مانع از تصویب قطعنامه‌های آتش‌بس یا محکومیت اقدامات رژیم صهیونیستی شده است. پیامد آن، محدود شدن واکنش سازمان ملل به ابتکارهای مجمع عمومی و بیانیه‌های غیرالزام‌آور بود که تأثیر اندکی بر مهار خشونت داشت.

با بهره‌گیری از رویکردی تحلیلی–نظری، مقاله به واکاوی مفاهیم چندجانبه‌گراییِ گزینشی و انسداد نهادی، ارزیابی نقش ایالات متحده در تضعیف کارآمدی سازمان ملل طی بحران غزه، و تحلیل پیامدهای گسترده‌تر آن برای نظم چندجانبه‌ی جهانی می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها: چندجانبه‌گراییِ گزینشی؛ انسداد نهادی؛ سازمان ملل متحد؛ شورای امنیت؛ سیاست خارجیِ آمریکا؛ جنگ غزه؛ واقع‌گراییِ ساختاری.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • تاریخ دریافت 14 آذر 1404
  • تاریخ پذیرش 22 آذر 1404