بحران آب در خاورمیانه طی دهه‌های اخیر، از یک مسئله صرفاً زیست‌محیطی، به چالشی پیچیده در حوزه امنیتی و ژئوپلیتیکی تبدیل شده که بنیان‌های حاکمیت ملی، ثبات منطقه‌ای و تعاملات بین‌المللی را تحت تأثیر قرار داده است. این پژوهش با هدف تحلیل ابعاد راهبردی و پیامدهای سیاسی بحران آب، و ارائه چارچوبی برای همکاری پایدار در مدیریت منابع آبی مشترک، به بررسی این پدیده در بستری چندسطحی می‌پردازد. سؤال اصلی پژوهش آن است که: «چه رابطه‌ای میان بحران آب و بازتعریف مفهوم امنیت ملی و نظم منطقه‌ای در خاورمیانه وجود دارد؟» و «چه سناریوهایی می‌توان برای آینده روابط ژئوپلیتیکی کشورها در منطقه پیش‌بینی کرد؟» پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی و بهره‌گیری از روش‌های تصمیم‌گیری چندمعیاره (AHP)، (ANP)، (TOPSIS) و تحلیل سناریویی مبتنی بر مدل‌های Shell و تحلیل ریخت‌شناسانه، ابعاد مختلف بحران آب را از منظر هیدروپلیتیکی، اقلیمی، امنیتی و نهادی مورد واکاوی قرار می‌دهد. یافته‌ها نشان می‌دهد که در شرایط ناکارآمدی ساختاری رژیم‌های حقوقی بین‌‌المللی و تبدیل شدن دیپلماسی آب به ابزاری برای اعمال فشار ژئوپلیتیکی، کشورهای بالادست از طریق سدسازی و کنترل داده‌ها، هژمونی آبی را بر کشورهای پایین‌دست تحمیل می‌کنند.
نتایج پژوهش حاکی از آن است که بحران آب به محرک اصلی در شکل‌گیری گسل‌های قومی، فرقه‌ای، مهاجرت‌های اقلیمی و واگرایی‌های ژئواستراتژیک تبدیل شده است. بر این اساس، بازتعریف حکمرانی آب به‌عنوان زیرساختی برای امنیت ملی و ابزار تولید قدرت نرم، همراه با نهادسازی منطقه‌ای، تمرکز بر فناوری، دیپلماسی چندلایه و شفافیت اطلاعاتی، تنها مسیر دستیابی به امنیت آبی پایدار تلقی می‌شود. مدل پیشنهادی این تحقیق، مبتنی بر حکمرانی چندسطحی، چارچوب حقوقی الزام‌آور و مکانیزم‌های چندجانبه حل اختلاف، الگویی برای گذار از «هیدروهژمونی تنش‌زا» به «همکاری ژئواستراتژیک» ارائه می‌دهد.