ایرفا irfa rahbord journal راهبرد علمی پژوهشی پژوهشکده تحقیقات راهبردی علوم سیاسی مقاله علمی مجمع تشخیص مصلحت نظام
Iranian Review of Foreign Affairs

Iranian Review of Foreign Affairs

ایران و نظم جهانی نوین در حال شکل‌گیری: بازنگری راهبردی نسبت به سازمان همکاری شانگهای و بریکس

نوع مقاله : Original Article

نویسندگان
1 علوم سیاسی ، دانشگاه پیام نور ، ایران ، تهران
2 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه پیام ‏نور، تهران، ایران.
چکیده
در این مقاله، بازنگری راهبردی ایران به ‏سمت سازمان همکاری شانگهای و بلوک بریکس در چارچوب محیط سیاسی بین‌المللی در حال‏ تغییر مورد بررسی قرار گرفته است. با تکیه بر چارچوب واقع‌گرایی نئوکلاسیک، فشارهای ساختاری و عوامل داخلی کلان که تصمیم ‏های سیاست خارجی ایران را در همکاری با این دو نهاد متأثر می‏ سازند، تجزیه ‏و تحلیل شده ‏اند. مقاله حاضر با استفاده از روش تحلیل کیفی و مطالعه منابع اولیه و ثانویه، درک جامعی از بازآرایی ژئوپلیتیک ایران در سیاست نگاه به شرق فراهم می‏کند. یافته‏ های مقاله نشان می ‏دهد که مسیر تهران به سمت سازمان همکاری شانگهای و بریکس با ترکیبی از انگیزه‌های اقتصادی، دیپلماتیک و راهبردی هدایت می ‏شود. به ‏لحاظ اقتصادی، پیوند با سازمان همکاری شانگهای و بریکس به ایران فرصت‌های تجاری بیشتر، افق‌های سرمایه‌گذاری و سازوکارهای مالی جایگزین در پس‌زمینه تحریم‌های غربی ارائه می‌دهد. از نظر دیپلماتیک، این ارتباطات، موقعیت منطقه‌ای و بین‌المللی ایران را تقویت کرده و سکوهایی برای گفت‌وگو و همکاری راهبردی در اختیار تهران قرار می‌دهد. از نقطه نظر راهبردی، نزدیکی تهران به سازمان همکاری شانگهای و بریکس، اثرات عمده‌ای بر توازن قدرت غرب آسیا و ساختارهای قدرت جهانی دارد و نشان‌دهنده گذار به ‏سوی نظم جهانی چندقطبی است. مقاله همچنین چالش‌های چندوجهی را که ایران در این گذار راهبردی با آن روبرو است، کشف می‌کند، که از مدیریت اولویت‌های متفاوت در سازمان همکاری شانگهای و بریکس تا سازگاری اهداف داخلی با بلندپروازی‏ های جهانی را شامل م ی‏شود. در اصل، این مقاله بر روی راهبرد سیاست خارجی تطبیقی ایران در نظم جهانی در حال تغییر نور می‌افکند. با پاسخ‌دهی به پرسش ‏های مرتبط با انگیزه‌ها، منافع و چالش‌های بازنگری راهبردی ایران به ‏سمت سازمان همکاری شانگهای و بریکس، پژوهش حاضر، بینش‌هایی در مسیر آینده پویایی‌های ژئوپلیتیک در غرب آسیا و فراتر از آن ارائه می‌دهد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


  • تاریخ دریافت 03 مهر 1402
  • تاریخ بازنگری 03 آبان 1402
  • تاریخ پذیرش 19 دی 1402