پژوهشکده تحقیقات راهبردی مجمع تشخیص مصلحت نظام Iranian Review of Foreign Affairs 20088221 16 2 2025 12 22 Hub-Centric Warfare and Networked Regional Orders in the Middle East جنگهای کانون پایه: شبکه های منطقه ای و دگرگونی تعارضات در غرب آسیا 427 452 245178 10.22034/irfa.2026.580395.1324 EN Seyedeh Maryam Mousavi PhD in International Relations, Faculty of Law and Political Science, University of Tehran, Tehran, Iran 0000-0001-8032-0538 Journal Article 2026 01 10 What happens to warfare when the international order stops being a hierarchy and starts behaving like a network? This article takes that question to the Middle East, a region where chronic conflict and external intervention have produced a scale‑free, hub‑dominated structure. Using abductive reasoning, the study moves back and forth between network theory and empirical data, computing degree, closeness, and betweenness centrality to map how a handful of actors like Saudi Arabia, Türkiye, and the Islamic Republic of Iran have become the network's gravitational centers. The findings show that warfare is no longer primarily about large‑scale, time‑limited campaigns; instead, conflicts increasingly revolve around these hubs, whose diplomatic, military, and geographic leverage shapes when and how wars emerge, escalate, and continue. Historical analysis traces the deeper evolution of order, while the centrality metrics and sensitivity testing reveal a structural shift from extensive to intensive power, with hubs serving as both prime targets and indispensable peacemakers. By treating the Middle East as a networked complex adaptive system, the article offers a fresh lens for critical security studies and a sharper picture of how global order and modern warfare now feed into each other. جنگ‌های شبکه‌ای یکی از نمودهای جهان شبکه‌ای‌شده هستند؛ با نگاهی به روند تحولات جنگ در قرن 21 میلادی، تغییرات اساسی الگوی جنگ در شبکه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی مشخص می‌شود. یکی از موارد تأثیرگذار بر تغییرات جنگ اما مغفول‌ در عصر پیچیدگی- آشوب، سازه نظم است. این مقاله به دنبال پاسخ به این سوال است که سازه نظم بین‌الملل یا سازه‌ منطقه‌ای چگونه منجر به تغییر الگوی جنگ‌های نوین می‌شود. به دلیل نقش مهم عدم قطعیت در وضعیت پیچیدگی- آشوب در عرصه بین‌الملل، این مقاله با استفاده از روش ابداکشن ابتدا با نگاهی به تحولات تاریخی مقوله نظم بین‌الملل و جنگ، نوپدیدگی‌های این دو عرصه را مورد بررسی قرار می‌‌دهد. سپس با استفاده از نظریه پیچیدگی- آشوب و نگرش شبکه‌ای، تغییرات سازه نظم از وضعیت سلسله‌مراتبی به خوشه‌ای- شبکه‌ای را نتیجه گرفته و کانون‌های شبکه را به عنوان عناصری تأثیرگذار در شبکه معرفی می‌کند. در بخش یافته‌‌های پژوهش، با انتخاب شبکه منطقه‌‌ای غرب آسیا به عنوان مطالعه موردی، کانون‌های شبکه شناسایی و مؤلفه‌های کانونیت برای آنان بررسی شده و در ادامه در مقایسه تاریخی جنگ‌ها مشخص می‌شود که جنگ‌ها تحت تأثیر تغییر سازه نظم بین‌الملل، از حالت تمام‌عیار و با بازه زمانی مشخص، به حالت کانون‌پایه، محدود و با بازه زمانی طولانی تغییر کرده‌اند. در این وضعیت کانون‌ها به عنوان نقاط حیاتی شبکه، نقاط هدف جنگ‌های شبکه‌ای‌شده نیز هستند و جنگ‌ها از کانون، به دیگر نقاط شبکه سرایت می‌یابند. در این وضعیت بر خلاف گذشته، علاوه بر قدرت‌های مداخله‌گر، کانون‌های منطقه‌‌ای نیز نقشی تعیین‌کننده در جنگ‌افروزی، کنترل جنگ و تصمیم‌گیری‌های مهم در شبکه منطقه‌ای دارند. https://irfajournal.csr.ir/article_245178_7c2d5137dfc70edeff96dcb6645f56ad.pdf